May bago nang kura sa Ilawud, si Padre Gustavo. Kinausap siya ni Esperanza patungkol sa pagpapaaral sa mga batang Indio. Maaari umanong gamitin pansamantala ang simbahan bilang silid-aralan. Lubos na nasiyahan ang ginang.

Subalit imbes na pagbasa at pagsulat ang ituro ay Katekismo ang leksyong itinuro ng kura. Dahil kapag naging matalino ang mga Indio, maaari nila itong gamitin laban sa mga Kastila.

*

Binigyan ni Esperanza si Fernando ng gamot. ‘Di pa rin gumagaling si Tuhay kaya’t nagdasal si Mayang sa Diyos ng mga dayuhan. Sa kalagitnaan ng misa, nakita niya si Juaning.

Upang hindi mahiwalay ang kanyang kaluluwa sa kanyang katawan magpakailanman, tinanggap ni Tuhay ang kanyang dungan -ang maging babaylan.

*

Nagbalik na si Hernando. Inangkin ni Senyor Juancho ang sakahan ng mga Indio. Pinagtrabaho niya rin sa kwartel ang kalalakihan upang maiwasan ang mga pirata at nag-aalsa. Noon ay ang kababaihan ang nagsasaka.

*

Interesado si Liway sa ginagawa ng mga tiktik (ang mga espiya sa Ilawud). Kaya’t nagtungo siya sa kapatagan nang walang paalam. Natagpuan siyang nakikipaglaro kay Antonio. Nais niya umanong makatulong bilang tiktik. Sa huli ay pumayag sina Malaya. Wala nga namang mag-iisip na ang isang batang gaya ni Liway ay tiktik ng mga rebelde. Pinagpanggap siya na pamangkin ni Juaning. Isa rin siya sa mga batang tinuturuan ni Padre Gustavo.

*

Tinangay nina Malaya ang mga armas sa arsenal habang ang lahat ay nasa misa. Nagpuyos sa galit ang senyor. Kung walang aamin sa ginawang pagnanakaw, isang babae ang bibitayin araw-araw. Hindi sumuko ang tropa nina Malaya, bagkus ay panakot din ang ginamit nila laban sa mga Kastila.

*

* * * *

Disclaimer:

Hindi ko pagmamay-ari ang nasabing palabas.

Advertisements